Исламдық қаржыландыру икемді ме?

802
Исламдық қаржыландыру икемді ме?....................

Исламдық қаржыландыру жүйесінің ел экономикасына дендеп енетін күні жақын. Елімізде бұл саланың алға жылжуы анық бай­­қалады.

2009 жылдың 12 ақпанында Ел­басы­мыз «Ислам банкі қызметі мен ислам­дық қаржыландыруды ұйымдастыру» мә­селелері бойынша Қазақстан Республи­касының бірқа­тар заңнамалық құжаттарына өзгертулер мен толықтырулар енгізу ту­ра­лы» ҚР Заңына қол қойып, аталған жүйенің еліміздегі қызметіне айтарлықтай қолдау білдірген еді. Таяу Шы­ғыс елдерінен инвес­ти­ция тарту жөнінде біраз келісімдер жүр­гізіліп, нәтижесінде Араб әмірлігінен ин­вестиция тартылып, біршама жұмыстар жү­зеге асырылып, «әл-Хилал» Ис­лам банкі­нің ашылуына қол жеткізе алды.

Дәстүрлі банкинг жүйесіндегі саясатты аса түсіне бермей, дәстүрлі банктерге алған қаражатын еселеп құйып отырған қараша халыққа ендігі кезекте асқан сауаттылық ке­рек. Себебі, экономика мамандары ара­сында «Исламдық қаржыландыру туралы мифтер» деп аталып кеткен «бұл жүйе па­йызсыз, яғни тегін», «исламдық қаржы­лар тек мұсылмандар үшін», «аталған банктер қадағаланбайды», «әлемді исламизациялау үшін қолданылады» және тағы басқа түрлі сауатсыз пікірлер қоғамда көптеп кездескен еді. Әлі де кездесетіні жасырын емес.

Тимур ОМАРОВ, Исламдық қаржылан­дыруды дамыту басқармасының бастығы:

– Исламдық қаржыландыруды дамыту арқылы «ислам» дінін дамытады деген қате түсінік. Бірінші кезектегі мақсат – қаржы құралдарын нарыққа шығару. 2007 жылы болған дағдарыс кезінде банктер ипотека беруге мораторий жариялады, бизнеске берілетін ұзақмерзімді несиені тоқтатты, тіпті жеке тұлғалық несиелерді беруге мүм­кіндігі болмады. Басқа батыстық, еуропа­лық банктер біздегі жағдайды сараптап, отандық банктерге қарыз беруден бас тартты. Біздегі банктер қаржыландыру көзінен қағылған тұста еліміздің экономи­ка­сы біраз есеңгіреп қалды. Осы тұста се­німділік, адалдық, әділдік, транспорент­тілік қағидаларына негізделген исламдық қаржылық ұйымдар өтімділік дағдарысына төтеп бере алатындығын көрсетті.

Бүгінде елімізде осы жүйе бойынша «әл-Хилал» банкі жұмыс істейтіні белгілі. Бұл банк­тің елімізге келу мәселесінде де келең­сіздіктер болған. Өйткені, ол әлі жас банк. БАӘ-де небәрі 2008 жылы маусым айында ғана ашылған. Ал дағдарыстан кейін бір жыл толмай жатып, біздің елімізде бөлім­ше­сі ашылды. Яғни біріншіден, тәжірибесі, екіншіден, капиталы аз. Алдағы уақытта тағы басқа Ислам қаржы ұйымдарымен жұ­мыс жүргізуді жоспарлап отырмыз. Жоспар­лар жүзеге асып жатқан жағдайда жеке тұл­ғалармен қызметті күшейтуді, соның ішінде несие беру мәселесін қолға алмақпыз. Ислам­дық ипотека немесе автонесие, жеке тұлғалық несиеге үміттеніп отырмыз. Осы мәселеге қатысты барлық заңнама дайын. Ең бастысы, ақпараттық жұмыс жүргізу. Себебі, еліміздің тұрғындары қаржылан­ды­рудың бұл түріне әлі де дайын емес.

Айдана Нұрмұхан, Әл-Фараби ат. ҚазҰУ, журналистика факультеті